Şirketler Bizi Sömürmenin Yeni Yollarını Bulmaya Devam Ediyor. Yasalarımız Buna Yetişmeli

Lindsay Owens

Şirketler her geçen gün cüzdanlarımıza daha derinlemesine ulaşmanın daha iyi ve daha kurnaz yollarını buluyor.

Bizi aboneliklere hapsediyorlar, ücretleri ödeme anına kadar gizliyorlar, rakipleriyle iş birliği yapmak için algoritmalar kullanıyorlar ve kişisel verilerimizi kullanarak bizden ödemeye razı olduğumuz en yüksek fiyatı alıyorlar. Her hile ve taktikle şirketler, gözümüzün önünde soygun yöntemlerini yeniden icat ediyorlar. Aileler artan yaşam maliyetleri altında ezilirken, bu uygulamalar hane bütçesinin her kalemini hedef alıyor.

Algoritmik fiyat sabitleme, bu cephaneliğin en güçlü araçlarından biridir. Fiyat sabitleme artık gizli, dumanlı bir arka oda gerektirmiyor. Bugün teknoloji, CEO'ların kirli işlerini onlar adına yapabiliyor. Kiradan benzine kadar, bu algoritmik fiyat sabitleme taktiği aile bütçelerini altüst ediyor.

Haziran ayında Kaliforniya'da açılan bir toplu davada, yapay zekâ destekli fiyatlandırma aracı Kalibrate'in 1.700'den fazla benzin istasyonunun pompa fiyatlarını koordine etmesine ve şişirmesine yardımcı olduğu iddia edildi. Sürücüler bunun bedelini ağır ödedi. İddiaya göre Kalibrate, bazı pazarlarda benzin fiyatlarını galon başına 30 sente kadar artırdı ve bu da Kaliforniyalıların bütçelerinde yaklaşık 4 milyar dolarlık bir kayba yol açtı. Benzer planların diğer eyaletlerde de yürürlükte olması muhtemel.

Bu arada kiralama piyasasında, büyük yankı uyandıran RealPage davasında, şirketin kiralama yazılımının ev sahiplerinin verilerini bir araya getirerek kiraları eş zamanlı olarak artırmalarına yardımcı olan öneriler ürettiği iddia edildi. RealPage kullanan bazı binalarda kiralar tek bir yılda yüzde 33'e kadar arttı. Bu oran, yazılımı kullanmayan benzer bir binadaki artışın sekiz katından fazlaydı.

Fiyatları fahiş şekilde artıranların elindeki bir diğer silah ise dinamik fiyatlandırma. Amerikalılar, arz kıt olduğunda fiyatların dalgalandığına aşinadır; örneğin uçakta koltuk veya otelde oda fiyatları. Ancak günümüzde şirketler bu uygulamayı kıtlık koşullarının çok ötesine taşıyor.

Örneğin, alışveriş yapanlar Las Vegas'taki otel lobilerinde bulunan mağazalarda güneş kremi ve şişe su fiyatlarının bir gecede değiştiğini görebiliyor. Walmart ve Kroger gibi zincirler binlerce mağazaya elektronik raf etiketleri yerleştirdikçe, fiziksel mağazalarda yüksek frekanslı dinamik fiyatlandırma için gerekli altyapı şekillenmeye başlıyor.

Şirketler sadece fiyatları yüksek hızda değiştirmekle kalmıyor, aynı zamanda kimin alışveriş yaptığına göre de fiyat değiştiriyor.

Tüketicileri kişisel verilerle sıkıştırarak kırılma noktasına getirme taktiği olan gözetim fiyatlandırması, piyasanın her yerinde uygulanıyor.

Örneğin Target'ın yakınında alışveriş yapanlardan, evlerinde alışveriş yapanlara göre daha yüksek fiyatlar alınıyor. Bazı platformlarda ise daha varlıklı şehirlerde yaşayan kullanıcılar aynı otel odaları için daha yüksek fiyatlar görebiliyor.

Şirketler artık sadece ürünleri fiyatlandırmıyor, insanları da fiyatlandırıyor.

Tüketiciler, şirketlerin lehine bir düzen kurulduğunun farkındalar ve gözetlenmekten ve dolandırılmaktan bıktılar.

Modern piyasada Amerikalıların hak ettiklerine dair bir hesaplaşma çoktan gecikti. Piyasa ışık hızıyla değişti, ancak koruma mekanizmalarımız buna ayak uyduramadı. Yeni koruma önlemleri olmadan, 100 yılı aşkın süredir kanıksadığımız fiyat etiketi yok olma riskiyle karşı karşıya.

Yeni kitabım Gouged'da ileriye dönük bir yol öneriyorum: Alışveriş Yapanların Haklar Bildirgesi.

Gördüğünüz fiyatın ödediğiniz fiyat olmasını sağlamaktan gözetim amaçlı fiyatlandırmayı yasaklamaya, küçük işletmelere büyük mağazalara karşı adil bir şans tanımaya ve yapay zekâ asistanlarının alışveriş yapanların en iyi çıkarları doğrultusunda hareket etmesini zorunlu kılmaya kadar, bu bildirge adil bir pazar yeri için temel oluşturuyor.

Ayrıca şirketlerin bizi sömürmek için kullandığı teknolojilere, hilelere ve tuzaklara karşı basit güvenlik önlemleri getiriyor.

Bazı eyaletlerdeki yasa koyucular, bu haksız fiyatlandırma taktiklerine karşı koymak için bağımsız olarak adımlar atmaya başladılar bile. Sadece son iki yılda yaklaşık 90 yasa tasarısı sunuldu.

Ancak alışveriş yapanları sokağın karşısına geçtiklerinde veya eyalet sınırlarını aştıklarında savunmasız bırakmaya razı olmamalıyız.

Açgözlü şirketlerin sizi sonuna kadar sömürmesi olmadan bile sofraya yemek koymak ve başınızın üstüne bir çatı sağlamak yeterince zor.

Alışveriş yapanlar ve şirketler arasındaki temel anlaşmayı yeniden kurmak için bir Alışveriş Yapanların Hakları Bildirgesi iyi bir başlangıç noktası olabilir.

Özgün yazı: Corporations Keep Finding New Ways to Gouge Us. Our Laws Must Catch Up.
Yazar: Lindsay Owens
Kaynak: OtherWords.org
Orijinal bağlantı: https://otherwords.org/corporations-keep-finding-new-ways-to-gouge-us-our-laws-must-catch-up/

Bu yazı OtherWords tarafından dağıtılmıştır. Türkçe metin, özgün yazı esas alınarak düzenlenmiştir.