Gölgeye Övgü
Tanizaki'nin itirazı elektriğe değil; her köşeyi eşit aydınlatma isteğinin bir güzellik anlayışını nasıl sildiğine.
Metin bir mimarlık kitabı gibi başlamıyor; gündelik bir mekân tarifiyle açılıyor. Tanizaki, geleneksel Japon evindeki loşluğun bir eksiklik değil bir tercih olduğunu, bu tercihin ise malzemeden yemek sunumuna kadar her şeyi belirlediğini anlatıyor.
Bu bakış, aydınlatmayı sorunsuz bir ilerleme sayan alışkanlığı doğrudan hedef alıyor. Yazara göre her yüzeyin parlaması, farkı ve derinliği ortadan kaldırıyor.
Bugünün ekranlarına bakan yeri
Kitap 1933'te yazıldı ama en güncel karşılığını ekran parlaklığında buluyor. Sürekli aynı yoğunlukta ışık veren yüzeylere bakmanın, gölgeyi okuma alışkanlığımızı zayıflattığı iddiası fazlasıyla yerinde.
Fotoğrafla uğraşan biri için de doğrudan bir öneri taşıyor: bir kareyi kurtaran çoğu zaman ışık değil, ışığın nerede bittiği.
Sınırları
Metnin zayıf tarafı, kimi yerde Doğu ile Batı arasındaki karşıtlığı fazla kesin çizmesi. Bu bölümler bugün biraz eskimiş duruyor ve argümanın gücünü azaltıyor.
Buna rağmen kısa oluşu en büyük avantajı. Bir akşamda bitiyor ve bitirdikten sonra insan evdeki lambaları farklı bir gözle sayıyor.




